PAŻP wygrywa pierwsze starcie z Pfizerem. Sąd uchylił decyzję o zajęciu środków

Sąd w Belgii uchylił w czwartek decyzję o zajęciu środków Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (PAŻP) na rzecz koncernu farmaceutycznego Pfizer. Przychylił się tym samym do skargi PAŻP, która dowodziła, że nie jest stroną sporu między Pfizerem a państwem polskim w sprawie szczepionek przeciwko COVID-19.

„Sąd potwierdził, że środki z opłat trasowych należą do PAŻP, a nie do Skarbu Państwa. Agencja jest odrębną osobą prawną, posiada własny majątek i prowadzi samodzielną gospodarkę finansową. Nie odpowiada za zobowiązania Skarbu Państwa, dlatego jej środki nie mogą służyć zaspokojeniu roszczeń Pfizera wobec Polski związanych z umową na zakup szczepionek przeciw COVID-19″ – poinformowało w komunikacie Ministerstwo Zdrowia. Z kolei PAŻP w przesłanym PAP komunikacie oświadczyła, że rozstrzygnięcie jest korzystne, ale orzeczenie nie jest jeszcze prawomocne.

Sprawa ma związek ze sporem o szczepionki Pfizera przeciwko COVID-19, których Polska nie odebrała. 1 kwietnia br. belgijski sąd orzekł na korzyść koncernu farmaceutycznego, nakazując Polsce odebranie około 64 mln dawek szczepionek i zapłacenie koncernowi 5 mld 644 mln zł. 1 lipca Europejska Organizacja ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej (Eurocontrol) poinformowała PAŻP, a więc członka Eurocontrol, że w związku z wyrokiem zajęte zostały konta, na które spływają środki z opłat nawigacyjnych.

Sąd w czwartek uznał to zajęcie za bezzasadne i uchylił postanowienie z 25 czerwca, na podstawie którego Pfizer dokonał zajęcia tych należności.

PAŻP w swojej skardze powoływała się na Dodatkowy Protokół do umowy zawartej między Królestwem Belgii a Eurocontrol, który wszedł w życie 9 sierpnia. Nowe przepisy wzmocniły ochronę środków z opłat trasowych, które Eurocontrol pobiera od linii lotniczych i następnie przekazuje państwom członkowskim.

Protokół stanowi, że środki te – podobnie jak majątek i rachunki bankowe Eurocontrol – nie będą mogły zostać zajęte przez wierzycieli. Jednocześnie organizacja nie będzie mogła zrzec się ochrony prawnej w odniesieniu do należności przysługujących państwom członkowskim, przede wszystkim z tytułu opłat trasowych pobieranych w ich imieniu. Oznacza to, że środki przekazywane przez Eurocontrol państwom członkowskim mają być objęte taką samą ochroną jak majątek samej organizacji.

Jednym z wątków sporu było to, czy protokół miał zastosowanie do trwających postępowań egzekucyjnych, co w prawie międzynarodowym często się zdarza, czy był jedynie dodatkowym argumentem wzmacniającym główny zarzut, a więc brak osobowości prawnej Skarbu Państwa po stronie PAŻP.

Z kolei Pfizer przed sądem w Belgii podnosił, że PAŻP jest powiązana z polskim rządem i może otrzymać od niego alternatywne źródło finansowania.

Sejm uchwalił 6 listopada ustawę okołobudżetową na 2027 r., która m.in. umożliwia ministrowi finansów udzielenie PAŻP nieoprocentowanej pożyczki do 1,5 mld zł. Środki mają pomóc zapewnić płynność finansową agencji w kontekście sporu z Pfizerem.

Po tym, jak Polska jednostronnie odstąpiła w kwietniu 2022 r. od umowy na dostawę szczepionek przeciw COVID-19, koncern Pfizer wniósł sprawę do sądu w Belgii, gdzie porozumienie zostało zawarte. Ministerstwo Zdrowia złożyło apelację od wyroku sądu w Brukseli 3 sierpnia.

W komunikacie z czwartku resort zdrowia podkreślił, że Skarb Państwa – Minister Zdrowia nadal korzysta z przysługujących mu środków prawnych, z poszanowaniem kompetencji i niezależności belgijskich sądów. Zastrzegł jednak, że ze względu na toczące się postępowania Ministerstwo Zdrowia nie ujawnia szczegółów argumentacji ani planowanych działań procesowych. (PAP)

mce/ kj/ jcs/