Pierwszy rok Donalda Trumpa

20 stycznia mija równo rok, odkąd Donald Trump został zaprzysiężony na urząd 47. prezydenta USA, rozpoczynając tym samym swoją drugą kadencję w roli przywódcy Stanów Zjednoczonych. Z tej okazji wybraliśmy pięć – naszym zdaniem – kluczowych wydarzeń z tego roku. Kluczowych dla Ameryki, ale również dla całego świata.

***

1 – ROZPORZĄDZENIA I UŁASKAWIENIA

Donald Trump w bardzo krótkim czasie po zaprzysiężeniu podpisał wiele rozporządzeń wykonawczych. Pierwszych osiem podpisał już podczas zorganizowanej kilka godzin po zaprzysiężeniu parady prezydenckiej. Znajdowało się wśród nich m.in. zniesienie 78 „rozporządzeń wykonawczych, rozkazów, memorandów i innych” wydanych przez poprzedniego prezydenta Joego Bidena, wstrzymanie wydawania nowych regulacji przez agencje rządowe oraz decyzja o wycofaniu Stanów Zjednoczonych z paryskiego porozumienia klimatycznego.

Trump w dniu inauguracji podpisał też rozporządzenie wykonawcze rozpoczynające proces wycofywania Stanów Zjednoczonych ze Światowej Organizacji Zdrowia.

Oprócz wprowadzających zmiany w amerykańskim prawie rozporządzeń, Donald Trump w pierwszej dobie urzędowania dokonał także pierwszych ułaskawień. Przede wszystkim ułaskawił niemal 1500 osób skazanych za udział w ataku na Kapitol Stanów Zjednoczonych z 6 stycznia 2021 i zarządził skrócenie wyroków sześciu innym uczestnikom tamtych wydarzeń.

2 – NIELEGALNA IMIGRACJA

W pierwszych tygodniach od objęcia stanowiska przez Trumpa w Stanach Zjednoczonych rozpoczęły się zakrojone na szeroką skalę działania jego administracji wymierzone w nielegalnych imigrantów. Już w pierwszym pełnym dniu urzędowania prezydenta, 21 stycznia 2025, agenci Amerykańskiego Urzędu do spraw Imigracji i Egzekwowania Ceł (ICE) oraz Amerykańskiej Straży Granicznej (USBP) otrzymali rozkaz natychmiastowej deportacji osób, które przekroczyły granicę bez zezwolenia i przeprowadzenia „przyspieszonego usunięcia” osób znalezionych wewnątrz USA. W dniu tym doszło też do 308 aresztowań nielegalnych imigrantów.

29 stycznia Trump podpisał przyjętą tydzień wcześniej przez Kongres Ustawę Laken Riley (Laken Riley Act), pierwszy akt prawny uchwalony przez parlament podczas jego drugiej kadencji prezydenckiej. Akt ten wymagał, aby ICE zatrzymywał nieudokumentowanych imigrantów, których aresztowano, którym postawiono zarzuty lub którzy zostali skazani za „włamanie, kradzież, kradzież rozbójniczą lub kradzież sklepową”.

3 – CŁA, CŁA, CŁA

10 lutego 2025 roku prezydent podpisał memorandum o nałożeniu 25-procentowych ceł na import do Stanów Zjednoczonych stali i aluminium. Zaczęły one obowiązywać 12 marca tego roku i dotyczyły importu ze wszystkich państw bez wyjątku.

2 kwietnia wygłosił w Ogrodzie Różanym Białego Domu przemówienie, które rozpoczął stwierdzeniami, że ówczesny dzień jest „dniem wyzwolenia”, który „zostanie zapamiętany jako dzień, w którym odrodził się amerykański przemysł” oraz jako „jeden z najważniejszych dni w historii Ameryki”. Ogłosił wtedy nałożenie przez USA ceł wzajemnych na kraje całego świata. Trump poinformował wówczas także o nałożeniu specjalnych, wynoszących 25% ceł na wszystkie samochody wyprodukowane poza USA.

9 kwietnia 2025, gdy weszły w życie wyższe stawki amerykańskich ceł wzajemnych, wprowadzone zostało także 104-procentowe cło na Chiny, będące sumą nałożonego wcześniej na ten kraj cła w wysokości 20% (będącego karą za brak współpracy przy zwalczaniu napływu fentanylu do USA), cła wzajemnego wynoszącego 34% oraz nałożonego przez Trumpa 8 kwietnia dodatkowego cła odwetowego wynoszącego 50%. Tego samego dnia po południu Trump w serwisie Truth Social poinformował, że zarządził 90-dniową przerwę w stosowaniu podwyższonych ceł dla innych państw oraz że podniósł taryfę nałożoną na Chiny do 125% za „brak szacunku”, jaki państwo to okazało światowym rynkom.

27 lipca 2025 Donald Trump i Ursula von der Leyen oglosili zawarcie nowej umowy handlowej między USA a Unia Europejską, zakładającej m.in. 15% cła na prawie wszystkie towary eksportowane z UE do USA. Trump nazwał to porozumienie „największą umową, jaka kiedykolwiek została zawarta”.

4 – UKRAINA, ROSJA, IZRAEL

Jeszcze w kampanii prezydenckiej Donald Trump zapowiadał, że po objęciu urzędu błyskawicznie zakończy wojnę na Ukrainie. Rzeczywistość okazała się jednak o wiele trudniejsza, choć Trump od początku wykazywał zaangażowanie, by zakończyć agresję Rosji na Ukrainę. Spotykał się wielokrotnie z Wołodymyrem Zełenskim, a także zorganizował spotkanie z Władimirem Putinem w Anchorage na Alasce. We wrześniu 2025 dokonał nagłej i całkowitej zmiany stanowiska wobec wojny na Ukrainie – z postulatu konieczności ustępstw terytorialnych przez Kijów przeszedł do deklaracji pełnego poparcia dla całkowitego odzyskania przez Ukrainę wszystkich terytoriów zajętych przez Rosję, co ukraińskie władze określiły jako „wielki zwrot”.

Jednocześnie Trump zaangażował się w działania na rzecz pokoju w Strefie Gazy, w której od 2023 roku trwała wojna. 8 października 2025 roku Trump ogłosił we wpisie na platformie Truth Social, że Izrael i Hamas zatwierdziły pierwszy etap planu pokojowego, w ramach którego wszyscy zakładnicy Hamasu mieli zostać uwolnieni, a wojska izraelskie miały się wycofać na uzgodnioną wcześniej linię. 10 października natomiast w Strefie Gazy rozpoczęło się zawieszenie broni.

5 – WENEZUELA I… CO DALEJ?

W październiku minionego roku Trump zapowiedział, że zwróci się do Kongresu USA o zgodę na użycie siły przeciwko kartelom narkotykowym na terytorium Wenezueli. Wielokrotnie oskarżał również rządzącego w tym kraju Nicolása Maduro o sprzyjanie kartelom i ich wspieranie.

W nocy z 2 na 3 stycznia 2026 roku, na rozkaz Donalda Trumpa, Stany Zjednoczone rozpoczęły interwencję wojskową w Wenezueli. Operacja militarna rozpoczęła się atakiem z powietrza na stolicę kraju, Caracas. W trakcie interwencji siły amerykańskie pojmały i wywiozły z kraju prezydenta Nicolása Maduro.

Jednocześnie w ostatnim czasie prezydent sugerował, że USA mogą zaangażować się w sytuację polityczną na Kubie, w Iranie, w Meksyku czy w Kolumbii. Zagroził też, że jeśli przemoc wobec chrześcijan w Nigerii nie zostanie zlikwidowana, USA mogą tam wkroczyć z interwencją wojskową, aby „całkowicie wymazać” ekstremistów islamskich odpowiedzialnych za te ataki. W grudniu 2025 roku doszło do serii amerykańskich ataków powietrznych na cele Państwa Islamskiego (ISIS) w stanie Sokoto.

Autor: Oprac. KR

Autor zdjęcia: CC