Izraelskie wojsko przechwyciło na wodach międzynarodowych 40 statków Globalnej Flotylli Sumud (GSF), zmierzających do Strefy Gazy. Zatrzymani w nocy z środy na czwartek aktywiści, w tym Polacy, zostaną przewiezieni do Izraela i deportowani. W reakcji na działania strony izraelskiej zorganizowano protesty w kilku miastach Europy.

Według strony internetowej GSF, spośród 44 jednostek biorących udział w akcji, 40 zostało przejętych lub prawdopodobnie przejętych, a cztery kontynuują swoją podróż. Jachtowi Mikeno udało się wpłynąć na wody terytorialne Strefy Gazy i znajduje się obecnie kilka km od wybrzeża – pokazuje aktualizowana na żywo mapa na stronie GSF.

Izraelskie MSZ przekazało w nocy, że kilka statków flotylli zostało „bezpiecznie zatrzymanych”. Ich pasażerowie pozostają na swoich jednostkach, które są kierowane do izraelskiego portu, gdzie rozpocznie się procedura deportacji aktywistów do Europy – dodał resort.

GSF informowała, że statki przechwycono około 70 mil morskich (około 130 km) od wybrzeża Strefy Gazy, a komunikacja z nimi, w tym nadawana na żywo transmisja z niektórych jednostek, została zakłócona. W relacjach z abordażu na statki flotylli widać było, że izraelscy żołnierze używali m.in. armatek wodnych.

Globalna Flotylla Sumud to międzynarodowa inicjatywa cywilna, w której biorą udział przedstawiciele ponad 40 krajów. Jej celem jest przełamanie izraelskiej blokady Strefy Gazy i dostarczenie pomocy Palestyńczykom, żyjącym na tym terytorium ogarniętym wojną i kryzysem humanitarnym.

Władze Izraela wielokrotnie oskarżały flotyllę o to, że służy celom Hamasu. Według MSZ w Jerozolimie pokazuje to m.in. odrzucenie przez grupę oferty wyładowania pomocy w izraelskim porcie i przetransportowania jej do Strefy Gazy drogą lądową. O takie rozwiązanie apelowały też władze Włoch i Grecji oraz łaciński patriarchat Jerozolimy.

Global Movement to Gaza Poland podał, że wojska izraelskie zatrzymały czterech polskich uczestników: posła KO Franciszka Sterczewskiego, prezesa Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego Palestyńczyków Polskich Omara Farisa, prezeskę Stowarzyszenia Nomada Ninę Ptak oraz dziennikarkę i aktywistkę Ewę Jasiewicz.

Na koncie polskiego oddziału inicjatywy na platformie X pojawiły się przygotowane wcześniej nagrania Polaków, w których relacjonują, że zostali porwani przez „siły okupacyjne Izraela” na wodach międzynarodowych podczas legalnej misji humanitarnej, i proszą o wsparcie opinii publicznej oraz interwencję polskich władz.

Rzecznik polskiego MSZ Maciej Wiewiór przekazał w środę wieczorem, że resort monitoruje sytuację i będzie starał się pomóc zatrzymanym Polakom „w granicach prawa i realiów działań wojennych”. Ambasada RP w Tel Awiwie poinformowała w środę, że polski konsul jest już w portowym mieście Aszdodzie, do którego przewożeni są uczestnicy flotylli. „Żaden polski obywatel nie pozostanie bez opieki” – podkreśliła ambasada.

Wicepremier i minister SZ Radosław Sikorski zaapelował do Polaków, by nie udawali się w niebezpieczne regiony świata, dodając, że czynią to na własną odpowiedzialność. Zapewnił, że „służba konsularna, oczywiście, pomaga Polakom w tarapatach”.

Nie jest jasne, ilu uczestników flotylli zostało zatrzymanych przez Izrael, ale – według mediów – może być ich ponad 200. Izraelscy żołnierze zatrzymali 24 obywateli Turcji, 23 Malezyjczyków, 22 Włochów i 11 Irlandczyków – przekazały rządy tych państw.

Przejęcie flotylli wywołało falę demonstracji w europejskich miastach, m.in. w Rzymie, Neapolu, Barcelonie i Atenach. Uczestnicy protestów krytykowali operację Izraela wobec flotylli oraz prowadzoną przez ten kraj wojnę z Hamasem w Strefie Gazy. Włoskie związki zawodowe zwołały na piątek strajk generalny. W czwartek protesty mają się odbyć również w kilku miastach w Polsce.

Ministerstwo spraw zagranicznych Turcji określiło atak Izraela na flotyllę mianem „aktu terrorystycznego”. Prezydent Kolumbii Gustavo Petro przekazał, że jeżeli informacje o zatrzymaniu konwoju się potwierdzą, będzie to „kolejna międzynarodowa zbrodnia” premiera Izraela Benjamina Netanjahu. Petro ogłosił też wydalenie z Kolumbii wszystkich izraelskich dyplomatów.

Różne organizacje pozarządowe od ponad 15 lat organizują konwoje morskie, których celem jest przełamanie trwającej od 2007 r. izraelskiej blokady Strefy Gazy i dostarczenie na ten obszar pomocy humanitarnej. Legalność izraelskiej blokady jest przedmiotem sporów.

W Strefie Gazy trwa kryzys humanitarny, w tym głód, wywołany trwającą blisko dwa lata wojną Izraela z Hamasem. Według organizacji humanitarnych sytuacja się pogarsza, a ilość przepuszczanej przez Izrael pomocy jest wciąż niewystarczająca. Izrael odrzuca zarzuty o to, że jego działania przyczyniają się do głodu. (PAP)

adj/ kbm/ lm/

Wszczęto śledztwo w sprawie zatrzymania przez Izrael 24 tureckich aktywistów

Prokuratura w Stambule ogłosiła w czwartek wszczęcie śledztwa w sprawie zatrzymania przez Izrael 24 tureckich aktywistów na wodach międzynarodowych. Postępowanie dotyczy zarzutów o stosowanie tortur, pozbawienie wolności, zajęcie środków transportu, a także dopuszczenie się rozboju i uszkodzenia mienia – podała prokuratura.

Kolejne śledztwo w sprawie zatrzymania przez siły Izraela międzynarodowej flotylli Sumud wszczęła prokuratura w Ankarze. Zainicjowano je na podstawie artykułu 13 tureckiego kodeksu karnego, który stanowi, że tureckie prawo i turecki wymiar sprawiedliwości mają jurysdykcję nawet w przypadku, gdy cudzoziemiec dopuści się niektórych zbrodni poza granicami tego kraju.

W nocy ze środy na czwartek siły izraelskie weszły na pokład statków flotylli Sumud, która zmierzała do Strefy Gazy, aby przełamać izraelską blokadę. Według śledztwa wśród kilkuset zatrzymanych aktywistów było 24 obywateli Turcji – wynika z oświadczenia prokuratury.

Ministerstwo spraw zagranicznych w Ankarze określiło atak na międzynarodową flotyllę mianem „aktu terrorystycznego”. „Atak, wymierzony w cywilów działających pokojowo, jest dowodem na to, że faszystowska i militarystyczna polityka realizowana przez ludobójczy rząd Netanjahu (premiera Izraela Benjamina Netanjahu – PAP), który skazał Gazę na głód, nie ogranicza się do Palestyńczyków, ale jest wymierzona we wszystkich, którzy walczą z uciskiem ze strony Izraela” – napisano w oświadczeniu resortu.

Dziennik „Daily Sabah” podał w czwartek, że Izrael zatrzymał 28 obywateli Turcji. Flotylla ogłosiła wcześniej, że na jej statkach znajdowało się 56 aktywistów z Turcji, którzy byli członkami różnych załóg.

Źródła w ministerstwie spraw zagranicznych poinformowały w czwartek agencję Anadolu, że sytuacja obywateli tureckich, uczestniczących we flotylli Sumud, jest monitorowana. Ambasada w Tel Awiwie – dodano – podjęła działania w celu zapewnienia usług konsularnych obywatelom Turcji, a ich rodziny były regularnie informowane o rozwoju sytuacji.

MSZ Izraela ogłosiło w czwartek, że osoby znajdujące się na łodziach przejętych przez marynarkę wojenną tego państwa są w drodze do Izraela, skąd zostaną deportowane. Dodano, że zatrzymani są zdrowi i bezpieczni.

Flotylla Sumud, składająca się z ponad 40 statków i ponad 500 wolontariuszy z około 40 krajów, została zatrzymana około 80 mil morskich (148 kilometrów) od Strefy Gazy.

Izrael utrzymuje blokadę Strefy Gazy od 18 lat. W atakach Izraela w ramach trwającej od października 2023 r. wojny zginęło już ponad 66 tys. Palestyńczyków – podały władze tego obszaru. ONZ i organizacje obrońców praw człowieka wielokrotnie ostrzegały, że enklawa staje się niezdatna do zamieszkania, a głód i choroby dotykają coraz większej liczby jej mieszkańców.

Wojnę poprzedził atak organizacji terrorystycznej Hamas – zarządzającej Gazą – w wyniku którego na południu Izraela zabito około 1200 osób i porwano 251. W niewoli pozostaje 20 żywych zakładników.

Jakub Bawołek (PAP)

jbw/ kbm/