Wrogie przejęcie Trybunału Konstytucyjnego. Opozycja oskarża rząd o zamach stanu [PODSUMOWANIE]

W piątek na stronie TK ogłoszono zawieszenie prezesa i wiceprezesa TK oraz podano, że pracami Trybunału Konstytucyjnego kieruje sędzia Anna Korwin-Piotrowska. Bogdan Święczkowski uważa te działania za bezprawne. Prezydent Karol Nawrocki zawrócił do Polski z lotu do Senegalu.

Informacja w sprawie zarządzenia przerwy w czynnościach prezesa i wiceprezesa TK pojawiła się na stronie internetowej Trybunału Konstytucyjnego w piątek około godz. 18. Z informacji przekazanych wtedy PAP przez Macieja Taborowskiego, Magdalenę Bentkowską i Macieja Berka wynikało, że Anna Korwin-Piotrowska  – jako mająca najdłuższy staż sędziowski – została osobą kierującą Trybunałem Konstytucyjnym i wydała zarządzenia o przerwach w czynnościach służbowych Święczkowskiego i Sochańskiego na miesiąc.

W tym samym czasie na profilu TK na platformie X pojawiła się informacja: „Nastąpiło bezprawne przejęcie strony internetowej TK; prezesem jest nadal Bogdan Święczkowski, wiceprezesem – Bartłomiej Sochański. Pani Anna Korwin-Piotrowska nie jest sędzią Trybunału Konstytucyjnego”. Jak napisano, „wszystkie osoby uczestniczące w niniejszych działaniach popełniają przestępstwo zamachu stanu”.

Z kolei w przekazanej PAP przez Bentkowską, Berka i Taborowskiego informacji powołano się na art. 130 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Mówi on, że „jeżeli sędziego zatrzymano z powodu schwytania na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa umyślnego albo jeżeli ze względu na rodzaj czynu dokonanego przez sędziego powaga sądu lub istotne interesy służby wymagają natychmiastowego odsunięcia go od wykonywania obowiązków służbowych, prezes sądu albo Minister Sprawiedliwości mogą zarządzić natychmiastową przerwę w czynnościach służbowych sędziego aż do czasu wydania uchwały przez sąd dyscyplinarny, niedłużej niż na miesiąc”.

Siódemka sędziów pojawiła się w siedzibie TK w piątek po południu; otoczenie budynku zostało zabezpieczone przez policję, a pod TK zaczęli gromadzić się protestujący, w tym politycy opozycji m.in. prezes PiS Jarosław Kaczyński, lider Rozwój Plus Mateusz Morawiecki, a także liderami Konfederacji i Konfederacji Korony Polskiej, w tym wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak. Do protestujących dołączył Święczkowski, który z ich pomocą próbował przedostać się na teren TK, ostatecznie nie został jednak wpuszczony.

Szef „Solidarności” Piotr Duda apelował przed TK do związkowców, by przyjeżdżali do Warszawy.

Policja poinformowała o zabezpieczeniu terenu TK, a także m.in. o zatrzymaniu trzech osób, które wtargnęły na teren Trybunału. Prokurator generalny Waldemar Żurek oraz Korwin-Piotrowska podkreślali, że policja nie weszła do samego budynku Trybunału.

Żurek poinformował natomiast, że przekazał w piątek do TK pięć wniosków o uchylenie immunitetu. Dodał, że cztery z nich dotyczą wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej „pełniącego obowiązki prezesa TK” Święczkowskiego, a jeden uchylenia immunitetu wiceprezesa Sochańskiego.

W tym samym czasie prezydent Nawrocki, znajdujący się na pokładzie samolotu lecącego do Senegalu, ogłosił, że w obliczu sytuacji wokół TK wraca do kraju; jego samolot zawrócił i ok. godz. 22 dotarł do Warszawy. Po powrocie do stolicy udał się do Pałacu Prezydenckiego, gdzie spotkał się z I prezesem Sądu Najwyższego Zbigniewem Kapińskim, a także ze Świeczkowskim.

Z kolei Korwin-Piotrowska poinformowała ok. godz. 19, że w siedzibie TK znajduje się obecnie „wyłącznie siedmiu sędziów” wliczając ją. Przekazała też, że wydała zarządzenie o zwołaniu zgromadzenia ogólnego sędziów Trybunału Konstytucyjnego na wtorek, 3 listopada m.in. w celu uchwalenia budżetu TK na 2027 r.

Zaapelowała do wszystkich polityków, w tym do prezydenta Nawrockiego, by „wyciszyć tę eskalację, nie nawoływać jak słyszeliśmy, do uruchomienia sił narodu, bo rozwiązania siłowe są katastrofą dla budowania społeczeństwa i porozumienia”.

Według Korwin-Piotrowskiej, jeśli prezydent Nawrocki zaprosi do Pałacu Prezydenckiego pięcioro sędziów TK, od których jeszcze nie odebrał ślubowania, oni „bez chwili zastanowienia” udadzą się tam.

Premier Donald Tusk napisał na platformie X, że „przywracanie rządów prawa jest naszym obowiązkiem”. „Po latach pisowskiego bezprawia to proces trudny, czasem bolesny i wymaga zdecydowanego działania. Innej drogi nie ma” – oświadczył szef rządu.

Żurek wyraził zaś nadzieję, że TK zacznie normalnie funkcjonować. „Trybunał stał się prywatnym folwarkiem, musimy przywrócić działanie tej instytucji” – podkreślił.

Sytuacja wokół TK wywołała także reakcje m.in. ze strony ambasadora Polski w Chinach Jakuba Kumocha, który podał się do dymisji, stwierdzając, że wobec wydarzeń w kraju nie może dalej pełnić funkcji. Z kolei marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska stwierdziła, że piątkowe wydarzenia oznaczają „koniec politycznych wpływów PiS w Trybunale Konstytucyjnym”.

W obecnej kadencji Sejm wybrał ośmioro sędziów TK, uzupełniając skład do 15 osób. Prezydent Nawrocki odebrał ślubowanie od trojga z nich: wybranych w marcu Magdaleny Bentkowskiej i Dariusza Szostka oraz wybranego w czerwcu Sławomira Patyry.

Od pięciorga osób – wybranych w marcu przez Sejm na sędziów TK: Krystiana Markiewicza, Marcina Dziurdy, Macieja Taborowskiego, Anny Korwin-Piotrowskiej oraz wybranego we wrześniu Macieja Berka – prezydent nie odebrał ślubowania. Wszyscy złożyli je na uroczystościach w Sejmie, używając formuły, że robią to „wobec prezydenta”. Ani prezydent, ani prezes TK nie uznają tego za ślubowanie, sędziowie ci nie zostali dopuszczeni do orzekania.

Podobnie jak szef MS, również premier Tusk zapewniał w ostatnich tygodniach, że „nowo wybrani sędziowie będą mogli liczyć na ochronę ze strony państwa i będą mogli przystąpić niedługo do regularnej pracy w TK”. (PAP)

mml/ rbk/ amac/