Polonia oddała hołd działaczom Solidarności

Okolicznościowymi przemówieniami, złożeniem kwiatów pod pomnikiem Bohaterów Walki o Niepodległość po 1944-45 i Solidarności, a także mszą św., pamiątkową wystawą i wręczeniem medali zasłużonym działaczom związkowym uczczono w Amerykańskiej Częstochowie 46. rocznicę Porozumień Sierpniowych. 

***

Uroczystość dedykowana upamiętnieniu wolnościowego zrywu Polaków przeciwko komunizmowi i ustrojowi PRL, a także łamaniu praw człowieka i obywatela, odbyła się w niedzielę, 30 sierpnia, w Duchowej Stolicy Polonii, w Narodowym Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej w Doylestown w Pensylwanii. Była zorganizowana przez stowarzyszenie Freedom and Solidarity (Wolność i Solidarność). Obchody rozpoczęły się na cmentarzu przy pomniku Bohaterów Walki o Niepodległość po 1944-45 i Solidarności. Wygłoszono tam kilka przemówień oraz złożono kwiaty i wieńce. Modlitwę, zarówno za zmarłych jak i żyjących działaczy Solidarności, odmówił prowincjał zakonu paulinów w USA o. Krzysztof Wieliczko, który później wspólne z o. Bartłomiejem Marciniakiem oraz ks. Bogumiłem Chruścielem odprawił w podobnej intencji mszę św. Podczas kazania, które wygłosił w trakcie okolicznościowego nabożeństwa wspomniał również o bohaterstwie i poświęceniu działaczy Solidarności w walce z komunizmem oraz determinacji z jaką walczyli o lepszą przyszłość dla siebie, swoich dzieci i potomków. Mszę św. pięknym śpiewem uświetnił baryton Wojciech Bonarowski, który w świątyni zaśpiewał także kilka patriotycznych pieśni, a podczas uroczystości przy pomniku odśpiewał hymny narodowe – polski i amerykański. Rocznicowe obchody zakończyła ceremonia wręczenia okolicznościowych medali zasłużonym działaczom, która odbyła się w Centrum Pielgrzyma. Tam też można było zobaczyć wystawę pamiątek, zdjęć i różnych dokumentów związanych z działalnością Solidarności. 

UROCZYSTOŚĆ PRZY POMNIKU

Podczas rozpoczęcia rocznicowych obchodów przy pomniku Bohaterów Walki o Niepodległość po 1944-45 i Solidarności w Amerykańskiej Częstochowie w imieniu organizatorów – stowarzyszenia Freedom and Solidarity – wszystkich gości powitał Krzysztof Sinkiewicz. Wyjaśnił też ideę uroczystości oraz znaczenie monumentu, przy którym się odbywała. „Nikt nie powinien być zdziwiony tym, że spotykamy się pod pomnikiem Bohaterów Walki o Niepodległość po 1944-45 roku oraz Solidarności. Jest on symbolem walki społeczeństwa polskiego. Poprzez protesty robotników, rolników i intelektualistów, aż do wybuchu strajków sierpniowych roku 1980 gdzie wszystkie masy społeczne połączyły się we wspólnej, bezkrwawej walce, po to, ażeby ziściły się sny wielu patriotycznych pokoleń, czyli żeby wywalczyć wolność” – podkreślił były działacz Solidarności.

Wśród przemawiających był także Kazimierz Kochanowicz pełniący funkcję sekretarza stowarzyszenia Freedom and Solidarity. Podczas swojego wystąpienia przybliżył zebranym rys historyczny dotyczący wydarzeń związanych z działalnością i walką Solidarności, a także wyjaśnił ideę Dnia Solidarności i Wolności obchodzonego 31 sierpnia, w rocznicę zawarcia tzw. Porozumień Sierpniowych. „Został on ustanowiony przez Sejm RP 27 lipca 2005 roku a po raz pierwszy obchodzono go w 25. rocznicę powstania Solidarności oraz Porozumień Sierpniowych zawartych pomiędzy władzami komunistycznymi i przedstawicielami robotniczych komitetów strajkowych oraz opozycji antykomunistycznej” – przypomniał Kazimierz Kochanowicz. Dodał, że dzień ten upamiętnia wolnościowy zryw Polaków przeciwko ustrojowi PRL, łamaniu praw człowieka i obywatela, który „był początkiem upadku komunizmu i wyzwolenia spod jego panowania nie tylko Polski, ale również krajów Europy Środkowej i Wschodniej”. W dalszej części przemówienia sekretarz stowarzyszenia Freedom and Solidarity opowiedział o genezie powstania Solidarności, organizowanych przez nią strajkach i protestach, a także o efektach tej działalności oraz kończących je rozmowach robotników i działaczy związkowych z przedstawicielami komisji rządowych, w wyniku czego ostatecznie doszło do podpisania tzw. Porozumień Sierpniowych. „Najważniejszy dokument społeczny jaki po długich negocjacjach został podpisany w tym czasie miał miejsce 31 sierpnia 1980 r. w Stoczni Gdańskiej. Dzień wcześniej, bo 30 sierpnia podpisano porozumienie w Szczecinie. Natomiast na Śląsku zawarto porozumienie: 3 września w Jastrzębiu Zdroju a 11 września w Dąbrowie Górniczej” – wyjaśnił Kazimierz Kochanowicz. Dodał też, że podpisanie tych dokumentów było początkiem powstania NSZZ Solidarność, który bardzo szybko zrzeszył około 10 mln członków. „W szarym i trudnym życiu w PRL, Polacy zyskali chwilowo wolność słowa, prawo do protestu i nadzieję na przyszłe zmiany” – zaznaczył sekretarz stowarzyszenia Freedom and Solidarity. Dodał też, że niestety okres ten trwał stosunkowo krótko, bo do stanu wojennego wprowadzonego 13 grudnia 1981 roku. 

Głos zabrał także Marek Ruszczyński reprezentujący Archiwa Historyczne Videofact. W swoim przemówieniu zwrócił się do byłych działaczy Solidarności i podziękował im za skuteczną walkę, choć czasami okupioną wieloma wyrzeczeniami, a nawet koniecznością wyjazdu z kraju. „Wasze życie jest świadectwem, że miłość do Ojczyzny nie kończy się na granicy państwa. W Polsce walczyliście o prawdę, o godność człowieka, o prawo do wolności. Ryzykowaliście pracę, bezpieczeństwo, i często własną przyszłość. Byliście częścią ruchu, który w sierpniu 1980 roku odmienił bieg historii, ruchu, który pokazał światu, że naród zjednoczony wokół wartości jest silniejszy niż jakikolwiek reżim – podkreślił Marek Ruszczyński. – Wielu z was zostało zmuszonych do wyjazdu. Stan wojenny, represje, brak perspektyw, to były decyzje, których nikt nie podejmował lekko. Ale choć wyjechaliście z Polski, Polska nigdy nie wyjechała z was. Tutaj, w Stanach Zjednoczonych, kontynuowaliście swoją misję” – dodał reprezentant organizacji Archiwa Historyczne Videofact. Podziękowania działaczom Solidarności oraz organizatorom rocznicowej uroczystości złożyła także Bogusława Huang, prezes Komitetu Ochrony Pomnika Katyńskiego i Obiektów Historycznych. 

Po zakończeniu przemówień i odmówieniu modlitwy przez o. Krzysztofa Wieliczko uczestniczący w rocznicowych obchodach przedstawiciele polonijnych organizacji i instytucji złożyli kwiaty i wieńce pod pomnikiem Bohaterów Walki o Niepodległość po 1944-45 i Solidarności. Wśród nich byli reprezentanci: KPA z New Jersey, Związku Polaków w Ameryce, Centrali Polskich Szkół Dokształcających w Ameryce, Polskiej Szkoły Dokształcającej Gniazda 946 Sokołów Polskich w Manville, Polskiej Szkoły im. św. Stanisława Kostki w Wallington, Komitetu Ochrony Pomnika Katyńskiego i Obiektów Historycznych oraz Stowarzyszenia Pamięć. Z kolei przedstawiciele SWAP zapalili znicz. Po zakończeniu uroczystości przy pomniku wszyscy przeszli do sanktuarium, gdzie została odprawiona okolicznościowa msza św. 

MEDALE I WYSTAWA

Ostatnią częścią rocznicowych obchodów było wręczenie medali 40-lecia Archiwów Historycznych Videofact, organizacji dokumentującej najważniejsze wydarzenia dotyczące Polonii amerykańskiej oraz walki o wolną Polskę. Otrzymali je zasłużeni działacze Solidarności oraz osoby walczące z komunizmem o prawa wolności człowieka. Doskonale tę ideę wyjaśnił Adam Więckowski reprezentujący Archiwa Historyczne Videofact: „Wyróżnienia, te honorują ludzi niezłomnych. Ludzi, którzy w latach 80. stali po stronie prawdy, którzy ryzykowali pracę, zdrowie, a czasem życie, aby Polska mogła być wolna i niepodległa. Ludzi, którzy po latach represji i emigracji nie zapomnieli o swojej misji i kontynuują ją tutaj, w Stanach Zjednoczonych”. Ceremonii wręczenia medali dokonał Marek Ruszczyński, a laudację dla kolejnych osób prezentował Wojciech Budzyński. W sumie w ten sposób za „konsekwentne wspieranie idei wolnej i niepodległej Polski oraz za pielęgnowanie pamięci o Solidarności po przyjeździe do Stanów Zjednoczonych”, a także w „dowód szacunku i wdzięczności za wierność ideałom wolności” uhonorowanych zostało kilkanaście osób związanych z ruchem Solidarności i walką z komunistycznym reżimem. 

Uroczystościom zorganizowanym w związku z 46. rocznicą Porozumień Sierpniowych towarzyszyła wystawa pamiątek z okresu Solidarności oraz walki z komunistycznym ustrojem PRL. Wśród wyeksponowanych artefaktów były zarówno zdjęcia i dokumenty z tego okresu, flagi, podziemne książki i prasa czyli tzw. bibuła, listy, artykuły prasowe, a nawet znaczki pocztowe. Bardzo duże zainteresowanie wzbudziła zaprezentowana przez Wojciecha Budzyńskiego z Klubu Miłośników Militariów Polskich im. Andrzeja Zaremby, tzw. biżuteria patriotyczna oraz różnego rodzaju przypinki, guziki i znaczki związane z Solidarnością oraz podziemnym ruchem niepodległościowym.      

Autor: Wojtek Maślanka