Polonia w świetle 400-letniej obecności na amerykańskiej ziemi

„Historia Polonii amerykańskiej głosami imigrantów” – tak zatytułowany był wieczór autorski z prof. Anną Jaroszyńską-Kirchmann dotyczący książki „Polonia amerykańska o sobie. Źródła do historii 1608–2020”, którą napisała wraz Jamesem Pulą. Spotkanie zorganizowano z okazji zbliżającego się 250-lecia powstania Stanów Zjednoczonych.

Wojtek Maślanka

Wieczór autorski miał miejsce w Instytucie Józefa Piłsudskiego w Ameryce i odbył się 14 kwietnia. Spotkanie cieszyło się dużym zainteresowaniem przez co siedziba instytutu była wypełniona do ostatniego miejsca.

Jego główną ideą była prezentacja historii i losów Polonii oraz powodów emigracji Polaków do Ameryki na przestrzeni czterech wieków, począwszy od pierwszych polskich osadników, którzy na amerykańską ziemię przybyli na początku XVII wieku. „W tym roku Stany Zjednoczone obchodzą dwieście pięćdziesiąt lat istnienia, a Polonia obecna jest w ich historii od samego początku, a nawet jeszcze wcześniej, bo od czasu Jamestown, od 1608 roku – podkreśliła w rozmowie z „Nowym Dziennikiem” prezes i dyrektor wykonawcza Instytutu Piłsudskiego dr Iwona Korga. – Gdy na rynku polskim pojawiła się książka, a właściwie trzy książki zwane trylogią, czyli źródła i dwie książki dotyczące historii Polonii, pomyślałam, że należy przedstawić publiczności to nowe wydawnictwo przetłumaczone z języka angielskiego na polski” – wyjaśniła nasza rozmówczyni i pomysłodawczyni wieczoru autorskiego.

W wersji angielskiej książki te zostały wydane w 2024 roku. Natomiast współautorką tomu pt. „Polonia amerykańska o sobie. Źródła do historii 1608–2020” jest profesor Anna Jaroszyńska-Kirchen, która od wielu lat związana jest i także współpracuje z Instytutem Józefa Piłsudskiego. Ta kooperacja zdecydowanie ułatwiła zorganizowanie tego spotkania. W jego trakcie prelegentka przedstawiła historię Polonii opowiedzianą jej głosem, bowiem książka zawiera przede wszystkim fragmenty listów, wspomnień, wierszy, artykułów prasowych, statutów różnych organizacji i materiałów wizualnych zawierających fotografie, rysunki, karykatury czy też plakaty. Mowa była także o doświadczeniach polskich imigrantów, ich tożsamości, życiu społecznym oraz wkładzie w funkcjonowanie Stanów Zjednoczonych i w działalność na rzecz Polski.

„Profesor Anna Jaroszyńska-Kirchmann przedstawiła Polonię mówiącą własnymi słowami o tym, jak się żyje w Stanach Zjednoczonych, dlaczego tutaj przyjechała, jak wygląda jej praca, jakie są jej osiągnięcia na przestrzeni czterystu lat, a także co tak naprawdę robi dla Polski, ale też dla siebie, a także czy tzw. American Dream jest możliwy do zrealizowania, czy też nie. To były różne historie, przede wszystkim dotyczące zwykłych ludzi tworzących te dziesięć milionów Polaków mieszkających obecnie w Ameryce” – wyjaśniła dr Iwona Korga.

Publiczność zebrana w Instytucie Józefa Piłsudskiego mogła prześledzić 400 lat historii oraz 145 dokumentów źródłowych. Wydawnictwo to skierowane jest to szerokiego grona odbiorców. „Myśleliśmy o tym, że może studenci i uczniowie, a także inni historycy się tym zainteresują, ale prawdę mówiąc chcieliśmy aby zainteresowali się tym wszyscy” – wyjaśniła w trakcie spotkania prof. Anna Jaroszyńska-Kirchmann. Widząc ogromne zainteresowanie publiczności   podczas wieczoru autorskiego można śmiało wnioskować, że założony cel udało się osiągnąć.

***

Współautorka książki „Polonia amerykańska o sobie. Źródła do historii 1608–2020” Anna Jaroszyńska-Kirchmann jest historykiem i emerytowaną profesor Eastern Connecticut State University. Urodziła się w Lublinie, gdzie na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej uzyskała tytuł magistra historii. Od 1988 roku mieszka i pracuje w Stanach Zjednoczonych, gdzie na University of Minnesot obroniła doktorat z historii. Jest redaktorem naczelnym czasopisma naukowego „Polish American Studies” i od lat związana jest z Polish American Historical Association, gdzie w latach 2007-2009 pełniła funkcję prezesa tej organizacji. Specjalizuje się w historii emigracji polskiej i Polonii amerykańskiej. Poza tym opublikowała wiele książek, m.in.: „The Exile Mission: Polish Political Diaspora and Polish Americans, 1939-1956” (Ohio University Press, 2004); „Letters from Readers in the Polish American Press, 1902-1969: A Corner for Everybody” (Lexington Books, 2014); „The Polish Hearst: Ameryka Echo and the Public Role of the Immigrant Press” (University of Illinois Press, 2015); czy też wraz z Jamesem Pulą „Polish American Voices: A Documentary History, 1608-2020” (Routledge, 2024). Jej najnowsza książka zatytułowana „Pierogi: An American Story of Polish Food” ukaże się nakładem Columbia University Press w lipcu 2026 roku.