Zmarła powstańcza sanitariuszka Danuta Szlajmer. Przez wiele lat mieszkała w NY

Na wieczną wartę odeszła uczestniczka Powstania Warszawskiego Danuta Szlajmer z domu Krempa. Była sanitariuszką i łączniczką Szarych Szeregów. Przez wiele lat mieszkała w Nowym Jorku, gdzie pełniła funkcję honorowego komendanta Placówki 123 Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce. Posiadała stopień porucznika.

***

Danuta Szlajmer zmarła w Warszawie, tuż po swoich 99 urodzinach. O jej śmierci poinformowało Muzeum Powstania Warszawskiego wpisem zamieszczonym w piątek, 21 sierpnia, w mediach społecznościowych. „Była przedstawicielem pokolenia urodzonego i wychowanego w wolnej, niepodległej Polsce. Pokolenia, które tak wspaniale zdało egzamin z patriotyzmu w czasie wojny”.

„W jednej z rozmów pani Danuta powiedziała mi 'byłam nastolatką, ale naprawdę chciałam zginąć za Polskę, bo tak byłam wychowana’” – przekazał „Nowemu Dziennikowi” dr Teofil Lachowicz, archiwista SWAP, organizacji, do której należała również zmarła powstańcza sanitariuszka oraz pełniła w niej funkcję honorowego komendanta Placówki 123.

Do warszawskiego zrywu niepodległościowego przystąpiła w wieku 17 lat i używała wówczas pseudonimu Siódemka. Włączona była do batalionu „Kiliński”, z którym walczyła m.in. o gmach PAST-y. Po latach, podczas wywiadu, jaki miałem przyjemność przeprowadzić z nią w ramach polonijnego projektu „Świadkowie historii” opowiedziała o determinacji z jaką Warszawiacy szli walczyć o swoją godność oraz wyjaśniła przyczynę wybuchu powstania. „To był wynik nastroju i atmosfery jaka panowała w Warszawie. Niemcy nas łapali na ulicy i zabijali. Tego się nie da opisać. Ciężko było tak żyć ludziom, którzy byli przez nich okradani i maltretowani. Każdy chciał walczyć o swoje i być człowiekiem, a nie bydłem do roboty i kopania w tyłek” – podkreśliła Danuta Szlajmer. Dlatego też z ogromnym poświęceniem i odwagą włączyła się  – wraz ze swoimi przyjaciółmi – zarówno w konspiracyjną, jak i aktywną powstańczą działalność. Przez całe swoje życie broniła decyzji o wybuchu Powstania Warszawskiego, chętnie dzieliła się swoimi wspomnieniami i wiadomościami na jego temat, jak również chwaliła ideę obchodzenia kolejnych rocznic oraz przekazywania wiedzy na jego temat młodzieży i dzieciom. „Bardzo dobrze, że jeszcze przypomina się o tych rzeczach, o powstaniu i o oddaniu Warszawiaków podczas wojny, bo obecnie młodzież myśli raczej o czymś innym. To buduje następne pokolenia, dlatego należy mówić i ciągle przypominać o powstaniu, które musiało wybuchnąć ponieważ ludzie mieli dosyć łapanek i rozstrzeliwań na ulicach. Dobrze, że młode pokolenie jeszcze widzi i ma możliwość spotkania się z powstańcami” – tak mówiła podczas uroczystości podniesienia biało-czerwonej flagi z charakterystycznym znakiem Polski Walczącej, co miało miejsce 1 sierpnia, 2020 roku przed główną siedzibą Polsko-Słowiańskiej Federalnej Unii Kredytowej. Wówczas pani Danuta Szlajmer osobiście ją wciągnęła na znajdujący się tam maszt i była z tego faktu niesamowicie dumna. Została wtedy także uhonorowana i upamiętniona specjalnym powstańczym plakatem. W Nowym Jorku mieszkała od siedemdziesiątych lat ubiegłego wieku. Jakiś czas temu powróciła na stałe do Warszawy, gdzie niedawno zmarła.

Danuta Szlajmer urodziła się 19 sierpnia 1927 roku w Chełmcach na Kujawach. Była córką Wandy i Ludwika Krempów, którzy w 1937 roku przeprowadzili się z Poznania do Warszawy i zamieszkali przy Alejach Jerozolimskich 45. Ojciec pani Danuty pracował w biurze firmy „Tudor” mającej swoją siedzibę w Piastowie pod Warszawą. Matka prowadziła pracownię krawiecką w tym samym budynku, w którym mieszkali. Po wybuchu drugiej wojny światowej pani Danuta – jako nastolatka – uczęszczała na tajne komplety oraz czynnie działała w Szarych Szeregach przygotowując się do roli łączniczki i sanitariuszki. Używała wówczas pseudonimu Siódemka. Jej rodzice również prowadzili działalność konspiracyjną, a przede wszystkim ukrywali Żydów, za co po wielu latach i długich staraniach córki oraz jej męża otrzymali tytuł i medal „Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata”. W chwili wybuchu Powstania Warszawskiego pani Danuta została włączona do Batalionu „Kilińskiego”, z którym uczestniczyła m.in. w walce o PAST–ę. Miała wówczas niespełna 17 lat. Po kapitulacji i złożeniu broni początkowo trafiła do obozu w Ożarowie, później do obozu jenieckiego w Lamsdorfie (Stalag 344), po czym została przewieziona do obozu pracy w Muhlbergu, gdzie pracowała w fabryce gumy w okolicznym Piesteritz. Po wyzwoleniu przez Amerykanów powróciła do Warszawy, gdzie od 1946 roku wraz z rodzicami prowadziła fotoplastikon, który obecnie jest częścią Muzeum Powstania Warszawskiego. Od lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku mieszkała zarówno w Stanach Zjednoczonych jak i w Polsce (w Nowym Jorku i Warszawie). Danuta Szlajmer za swoją działalność niepodległościową została wyróżniona: Krzyżem Walecznych, Krzyżem Armii Krajowej, Warszawskim Krzyżem Powstańczym oraz Medalem „Pro Patria”. Posiadała stopień porucznika.

Autor: Wojtek Maślanka